Tin tức - sự kiện
Diễn đàn thực trạng hàng giả, hàng nhái tại Việt Nam: "Thách thức và giải pháp”

Phát biểu khai mạc Diễn đàn, Phó Tổng Cục trưởng Tổng cục QLTTHoàng Ánh Dương nhấn mạnh, công tác đấu tranh phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, xâm phạm quyền SHTT là một nhiệm vụ quan trọng, khó khăn và lâu dài trong việc bảo vệ quyền lợi của DN và người tiêu dùng, thu hútđầu tư, khuyến khích sáng tạo, lành mạnh hóa thị trường, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế, thúc đẩy sự nghiệp phát triển kinh tế đất nước.

Trong năm qua, lực lượng QLTT đã kiểm tra 141.000 vụ, xử lý trên 82.000 vụ, thu nộp ngân sách 430 tỷ đồng. Riêng hàng giả, xâm phạm quyền sở hữutrí tuệ 10 tháng năm 2019, lực lượng QLTT đã kiểm tra, xử lý trên 6.500 vụ viphạm, thu nộp ngân sách trên 19 tỷ đồng. Trong đó, điển hình như vụ quần áo,túi xách, đồng hồ giả mạo nhãn hiệu tại TP.HCM (khu vực chợ Bến Thành, Trung tâm Thương mại Sài Gòn Square), TP. Hà Nội (khu vực chợ Ninh Hiệp-Gia Lâm, khu vực huyện Phú Xuyên), TP. Hải Phòng (kho hàng hóa tại quận Hải An); Vụ sản xuất hàng giả mạo nhãn hiệu The North Face trên địa bàn tỉnh Hưng Yên; Kiểm tra đồnghồ giả mạo các nhãn hiệu của Thụy Sỹ tại Đà Nẵng, Khánh Hòa; vụ việc điện thoại di động giả mạo nhãn hiệu nổi tiếng tại TP. Hà Nội,v.v…



 Phó Tổng Cục trưởng Tổng cục QLTT Hoàng Ánh Dương phát biểu tại Diễn đàn

Việc tổ chức mô hình theo ngành dọc từ Trung ương đến địa phương,trực thuộc Bộ Công Thương đã đem lại nhiều hiệu quả, nhận được đánh giá cao từcác đơn vị sản xuất, kinh doanh, đại diện các chủ thể quyền sở hữu trí tuệ và người tiêu dùng, nhiều vụ việc có quy mô lớn, có tính chất nghiêm trọng đã được lực lượng QLTT chuyển cơ quan công an thụ lý điều tra.

Tuy nhiên, đánh giá một cách toàn diện, Phó Tổng Cục trưởng Hoàng Ánh Dương cho rằng trên thị trường hiện nay vẫn còn tồn tại hàng giả, hàng nhái, hàng xâm phạm quyền SHTT do những nguyên nhân chủ quan và khách quan khác nhau khiến những kết quả đạt được chưa thực sự đáp ứng được yêu cầu và mục tiêu đề ra. Các cơ quan thực thi cũng như DN và người dân vẫn phải đối mặt với những thách thức từ vấn nạn hàng giả, hàng nhái, hàng xâm phạm quyền SHTT, hàng kém chất lượng. Đặc biệt, đối với các mặt hàng liên quan đến an toàn thực phẩm, sức khỏe, môi trường sinh thái.

Phương thức tinh vi, thủ đoạn phức tạp

Bên cạnh những kết quả đạt được sau 01 năm thành lập, theo ông Nguyễn Tiến Đạt, Phó Cục trưởng Cục Nghiệp vụ QLTT, trong quá trình hoạt động lực lượng QLTT vẫn gặp nhiều khó khăn do phương thức, thủ đoạn của các đối tượng ngày càng tinh vi và phức tạp “Từ những tổ chức, đường dây chuyên nghiệp đến hộ kinh doanh nhỏ lẻ, người bán hàng rong đều có thể sử dụng nhiều chiêu thức khác nhau để lừa dối người tiêu dùng” ông Đạt nói.

Lấy ví dụ về vấn đề này, Phó Cục trưởng Cục Nghiệp vụ minh chứng “người bán hàng rong hoa quả, khoai tây, hành tỏi… có xuất xứ Trung Quốc, khi người tiêu dùng hỏi xuất xứ thì họ sẵn sàng nói là hàng của Việt Nam để người tiêu dùng mua hàng của mình”.



 Phó Cục trưởng Cục Nghiệp vụ QLTT Nguyễn Tiến Đạt tham luận tại Diễn đàn

Bên cạnh đó, ông Đạt cũng cho rằng, hiện nay công tác kiểm tra, xửlý vi phạm về giả mạo xuất xứ gặp nhiều khó khăn, trong đó có việc truy xuấtnguồn gốc hàng hóa. Nếu cơ quan thực thi khôngcó bằng chứng rõ ràng, không bắtquả tang hoặc giám định chất lượng thì việc phát hiện vi phạm là rất khó.

Ngoài ra, xã hội ngày càng phát triển, nhu cầu của người dân quamôi trường mạng internet ngày càng cao, việc chủ động phát hiện vi phạm trên mạng gặp nhiều khó khăn, hạn chế do các đối tượng vi phạm thường giới thiệutrên website là hàng chính hãng, nhưng khi giao hàng thì là hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, không đảm bảo chất lượng. “Nhận thức, thị hiếu của ngườitiêu dùng về các nhãn hiệu, thương hiệu nổi tiếng vẫn còn cao, muốn sở hữu hàng hóa với giá rẻ, cùng với đó là khả năng nhận biết và thông tin để nhận biết hàng thật, hàng giả còn nhiều hạn chế” ông Đạt chia sẻ.

Các hành vi vi phạm, gian lận trong thương mại điện tử ngày càng tinh vi và phức tạp

Theo ông Nguyễn Hữu Tuấn, Trưởng phòng quản lý hoạt động thương mại điện tử(Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, Bộ Công thương) cho biết thương mại điện tử tại Việt Nam đang có sự bứt phá mạnh mẽ với tốc độ tăng trưởng trung bình những năm qua là từ 25 % -30%/năm.  Riêng năm 2018, tốc độ tăng trưởng thương mại điện tử Việt Nam đạt mức 30% với Tổng doanh thu bán lẻ thương  mại điện tử (B2C) đạt trên 8 tỷ đô la. Song hành với tốc độ phát triển của thương mại điện tử thì cũng phát sinh nhiều vấn đề liên quan. Do tính chất đặc thù của thương mại điện tử như người mua và người bán không gặp mặt mà chỉ liên lạc trên môi trường mạng, các công cụ tìm kiếm thuận tiện, cho phép người mua tìm kiếm dễ dàng, hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đã xuất hiện ngày càng nhiều trên các gian hàng trực tuyến. Những vi phạm liên quan tới hàng giả, hàng cấm, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, buôn lậu, gian lận thương mại ngày càng trở nên tinh vi trên môi trường Internet.



Ông Nguyễn Hữu Tuấn, Trưởng phòng Quản lý hoạt động TMĐT, Cục TMĐT và KTS - Bộ Công Thương

Một số các hành vi vi phạm phổ biến liên quan tới hoạt động thương mại điện tử và hàng giả như:

  • Lợi dụng TMĐT để kinh doanh hàng giả, hàng cấm và hàng hóa xâm phạm quyền SHTT. Đặcbiệt các nhóm mặt hàng có giá trị cao, những mặt hàng do nước ngoài sản xuất thuộc các nhóm ngành hàng như: Quần áo, giầy dép, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, Đồ công nghệ, điện tử và Thiết bị đồ dung gia đình
  • Hànhvi Cạnh tranh không lành mạnh trong TMĐT (Tên miền, giao diện website, hình ảnhsản phẩm,…)
  • Hànhvi vi phạm về Quảng cáo trực tuyến (Quảng cáo sai sự thật, quảng cáo xâm phạmquyền, dùng người nổi tiếng để quảng cáo cho các sản phẩm kém chất lượng, hànggiả, …)
  • Hànhvi lừa đảo, gian lận trong TMĐT như: lừa trúng thưởng, bán vé máy bay giả, giaohàng mà người nhận bất đắc dĩ, lừa lấy thông tin cá nhân qua mạng xã hội để lừađảo…
  • Hànhvi vi phạm Không đăng ký, thông báo hoặc giả mạo thông tin đã đăng ký, thôngbáo với Bộ Công Thương
  • Biệnpháp kiểm soát người bán và hàng hóa bày bán trên các website cung cấp dịch vụTMĐT còn thiếu hoặc chưa kiên quyết dẫn đến đối tượng lợi dùng các Sàn để bánhàng giả, hàng nhái.
  • Vi phạm về cung cấp thông tin cho khách hàng không chính xác, không đầy đủ
  • Vi phạm về giao kết hợp đồng sử dụng chức năng đặt hàng trực tuyến
  • Ngoài ra, một số nhóm hành vi vi phạm liên quan tới Pháp luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và Khuyến mại như: Mua hàng A nhưng nhận được hàng B hoặc Mua hàng không giống mô tả; Giao hàng chậm trễ; Chây ì không hoàn tiền cho khách hàng; Đặt hàng thành công nhưng báo hết hàng; Mua Coupon, Voucher không sử dụng được; khuyến mại quá hạn mức quy định hoặc trả thưởng không công khai.

Còn chồng chéo, mâu thuẫn trong văn bản hướng dẫn và xử lý vi phạmSHTT

Theo Thượng tá Đỗ Đức Tạo, Phó trưởng phòng 11, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, Bộ Công an một trong những khó khăn, vướng mắc khi xử lý các hành vi xâm phạm quyền SHTT bằng biện pháp hình sự đó là liên quan đến nhiều Bộ, ngành. Chính vì vậy, cần có nhiều văn vản hướng dẫn thi hành, có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan trong việc xây dựng văn bản để đảm bảo tính thống nhất.

“Trên thực tế, mối quan hệ phối hợp trong soạn thảo, ban hành các văn bản quy phạm pháp luật chưa thực sự chặt chẽ, dẫn tới nội dung quy định trong một số văn bản còn mâu thuẫn, chồng chéo gây khó khăn, vướng mắc trong quá trình giải quyết các vụ việc” ông Đỗ Đức Tạo thừa nhận.


 
Thượng tá Đỗ Đức Tạo, Phó trưởng phòng 11, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, Bộ Công an

Thượng tá Đỗ Đức Tạo cũng chia sẻ thêm, về công tác giám định, hiện chỉ có Viện Khoa học SHTT là cơ quan giám định cao nhất, duy nhất về SHTT, nhưng để xử lý hình sự thì Cơ quan điều trakhông thể dùng kết quả giám định của Viện Khoa học SHTT làm chứng cứ mà phải trưng cầu Cơ quan giám định tư pháp là Viện Khoa học hình sự, Bộ Công an.

Giải pháp ngăn chặn hàng giả, hàng nhái, xâm phạm SHTT

Theo ông Nguyễn Tiến Đạt, Phó Cục trưởng Cục Nghiệp vụ QLTT, để phòng ngừa, ngăn chặn hàng hóa giả mạo xuất xứ Việt Nam hiệu quả hơn trong thờigian tới, lực lượng QLTT sẽ đổi mới phương phápthu thập thông tin, thống kê, phân loại các chủng loại mặt hàng kinh doanh trên địa bàn, từ đó rà soát, sànglọc các đối tượng, mặt hàng, các nhãn hiệu có nguy cơ bị làm giả, xâm phạm SHTTđể áp dụng các biện pháp nghiệp vụ giám sát,ngăn chặn phù hợp.

Bên cạnh đó, chủ động phối hợp với cơ quan truyền thông, hiệp hội,DN và các cơ quan chức năng liên quan triển khai sâu rộng các hoạt động tuyên truyền, phổ biến để người dân, DN nắm vững hơn các quy định của pháp luật, nắm được các thông tin về phân biệt hàng giả,xuất xứ hàng hóa, từ đó nâng cao ý thức tự giác chấp hành pháp luật, phòng tránh hàng giả.

Rà soát, tham mưu, sửa đổi, bổ sung cơ chế chính sách, hoàn thiện hành lang pháp lý, cơ cấu tổ chức… để đảm bảo công tác chỉ đạo, điều phối, phốihợp thực thi đấu tranh chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại hiệu quả hơn trong tình hình mới.

Để nâng cao hiệu quả, đại diện Tổng cục QLTT cũng đề nghị các doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng nâng cao trách nhiệm trong việc quản lý hệ thống phân phối,đại lý hàng hóa chủ động phát hiện, ngăn chặn hàng lậu, hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ. Các doanh nghiệp cần thể hiện tốtvai trò đồng hành với cơ quan chứcnăng trong việc cung cấp thông  tin, phối hợp điều tra, phát hiện và xử lýhành vi vi phạm.

Đi cùng với đó, cần tăng cường các biện pháp tuyên tuyền để ngườidân chủ động phòng tránh hàng giả, hàng nhái. DN cần theo dõi, giám sát hệ thốngphân phối hàng hóa của mình, chủ động tố giác vi phạm, đặc biệt đối với những sản phẩm, hàng hóa liên quan đến chất lượng, an toàn, sức khỏe, lĩnh vực SHTT.